Kategori: Makaleler

FAVÖK Açılımı Nedir? Ekonominin Şirketlere Baktığı Pencerelerden Biri Kaynakların sınırlı, ihtiyaçların ise neredeyse sınırsız olduğu bir dünyada her kararın görünmeyen bir bedeli var. Bir işletme yeni makine aldığında başka bir yatırımdan, bir aile tasarruf ettiğinde bugünkü tüketiminden, devlet kaynaklarını belirli bir sektöre aktardığında başka bir kamusal hizmetten vazgeçiyor. Ekonomiyi ilginç kılan da tam olarak bu fırsat maliyeti meselesi. Şirketlerin ekonomik performansını anlamaya çalışırken karşımıza çıkan FAVÖK de bu büyük hikâyenin küçük ama önemli parçalarından biri. Peki, FAVÖK açılımı nedir? FAVÖK, “Faiz, Vergi, Amortisman ve İtfa Payları Öncesi Kâr” ifadesinin kısaltmasıdır. İngilizcede EBITDA (Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization) olarak…

Erzurum’un En İyi Üniversitesi Hangisi? Pedagojik Bir Bakışla Atatürk Üniversitesi Öğrenmek, yalnızca bir sınavı geçmek ya da bir diploma sahibi olmak değildir. Bazen yeni öğrendiğimiz bir bilgi, yıllardır baktığımız bir konuya başka bir pencereden bakmamızı sağlar. Bazen bir ders, hiç beklemediğimiz bir merakı ortaya çıkarır. Üniversite de tam olarak bu dönüşümün yaşanabileceği bir ortamdır: İnsan yalnızca meslek öğrenmez; düşünmeyi, sorgulamayı, üretmeyi ve kendisini yeniden tanımayı öğrenir. Bu nedenle “Erzurum’un en iyi üniversitesi hangisi?” sorusunun cevabını yalnızca taban puanları veya sıralamalar üzerinden vermek eksik kalır. Akademik çeşitlilik, araştırma kültürü, eğitim olanakları ve öğrencinin gelişimine sunduğu ortam birlikte değerlendirildiğinde Atatürk Üniversitesi, Erzurum’da…

Geçmişin izlerini takip ettiğimizde, yalnızca eski olayları öğrenmeyiz; bugün kullandığımız teknolojilerin, alışkanlıkların ve düşünme biçimlerinin nasıl şekillendiğini de daha derinden kavramaya başlarız. İşletim sistemlerinin tarihine bakmak, aslında insanlığın bilgiye ulaşma, makinelerle iletişim kurma ve karmaşık dünyayı düzenleme çabasının hikâyesini okumaktır. İşletim Sisteminin 5 Temel Görevi: Dijital Dünyanın Tarihsel Temelleri Bilgisayarlarımızda görünmeyen ancak her işlemin arkasında çalışan işletim sistemleri, modern yaşamın temel yapı taşlarından biridir. Bugün bir akıllı telefonda mesaj göndermekten, bir sunucuda milyonlarca veriyi yönetmeye kadar pek çok süreç işletim sistemleri sayesinde gerçekleşir. Ancak bu teknolojik düzen bir anda ortaya çıkmadı. İşletim sisteminin 5 temel görevi, onlarca yıllık bilimsel araştırmaların,…

Geçmişi anlamaya çalışmak, yalnızca eski insanların nasıl yaşadığını öğrenmek değil; bugün bedenimize, sağlığımıza ve teknolojiye neden belirli anlamlar yüklediğimizi keşfetmenin de bir yoludur. Çelik korse gece yatarken takılır mı sorusu, ilk bakışta yalnızca tıbbi bir kullanım ayrıntısı gibi görünse de aslında insanlığın bedeni kontrol etme, koruma ve değiştirme arzusunun yüzyıllara yayılan hikâyesinin küçük bir parçasıdır. Bugün kullanılan medikal korseler, geçmişteki sert gövde desteklerinden ve estetik amaçlı korselerden farklı amaçlara sahiptir. Ancak temel düşünce benzerdir: İnsan bedeni bazen dışarıdan desteklenerek iyileştirilmeye, korunmaya veya şekillendirilmeye çalışılmıştır. Bu nedenle çelik korse kullanımını anlamak için yalnızca günümüz tıp bilgisini değil, geçmişteki uygulamaları, toplumsal değişimleri…

Aktansms ailesi için hazırladığımız bu yazıda Yalova adı nereden gelmiştir ile ilgili kritik ayrıntılara yer veriyoruz. Yalova Adı Nereden Gelmiştir? Bir Yer Adının Toplumsal Hafızadaki Yolculuğu Bir şehrin adını araştırmaya başladığımda aslında yalnızca birkaç harften oluşan bir kelimenin peşine düşmediğimi fark ediyorum. Çünkü şehir isimleri, insanların yaşadığı coğrafyayla kurduğu ilişkinin, geçmiş kuşakların bıraktığı izlerin ve toplumsal hafızanın görünür hâle gelmiş biçimleridir. Bir yerin adı bazen bir doğa özelliğini, bazen bir topluluğun hikâyesini, bazen de iktidarların değişen bakış açısını içinde taşır. Yalova adının nereden geldiğini anlamaya çalışmak da yalnızca dilbilimsel bir merak değildir; aynı zamanda göçleri, kültürel dönüşümleri, aidiyet arayışlarını ve…

Aktansms ailesi için hazırladığımız bu yazıda Veri ve bilgi arasındaki fark nedir ile ilgili kritik ayrıntılara yer veriyoruz. Veri ve Bilgi Arasındaki Fark Nedir? İnsan Zihninin Anlamlandırma Sürecine Psikolojik Bir Bakış İnsan davranışlarının ardındaki görünmeyen süreçleri düşündüğümde, beni en çok etkileyen sorulardan biri şudur: Zihnimiz çevreden gelen milyonlarca parçayı nasıl anlamlı bir bütüne dönüştürür? Gün boyunca sayısız görüntü, ses, sayı, yorum ve deneyimle karşılaşırız. Telefon ekranındaki bir bildirim, bir arkadaşımızın yüz ifadesi, bir haber başlığı ya da geçmişten gelen bir anı… Bunların tamamı aslında ham birer veridir. Fakat zihnimiz bu ham parçaları seçer, yorumlar, ilişkilendirir ve sonunda bizim için anlam…

Tövbe Ne Zaman Kabul Olur? Kalbin Dönüş Yolculuğuna Dair Derin Bir Bakış “Yıllar önce yaptığım bir hata hâlâ içimi kemiriyor. Acaba gerçekten tövbe etmiş sayılır mıyım? Allah beni affeder mi?” Bazen bu soru gece sessizliğinde, bazen bir ibadet sonrası, bazen de hayatın bir dönüm noktasında insanın kalbinde belirir. Genç biri geçmişindeki bir yanlışın yükünü taşırken, emekli biri yılların muhasebesini yaparken veya yoğun bir günün ardından bir memur kendi davranışlarını sorgularken aynı kapıya çıkar: Tövbe ne zaman kabul olur? İslam geleneğinde tövbe yalnızca bir söz söylemek değil, insanın iç dünyasında başlayan bir değişim sürecidir. Pişmanlık, dönüş ve yeni bir başlangıç anlamı…

SEREL Markası Kime Aittir? Bir Klozet Markasının Ardındaki İktidar, Kurum ve Toplum Hikâyesi Bir markanın kime ait olduğunu sormak, ilk bakışta yalnızca ticari bir mülkiyet sorusu gibi görünür. “SEREL kimin?”, “SEREL hangi firmanın?”, “SEREL sahibi kim?” diye aradığımızda beklediğimiz cevap çoğu zaman tek bir isimdir. Oysa biraz durup düşününce, özellikle Türkiye gibi sanayileşme, aile şirketleri, holdingler, vakıflar ve devlet politikalarının iç içe geçtiği bir ülkede, bir markanın mülkiyetini anlamak aynı zamanda daha büyük bir soruyu gündeme getirir: Ekonomik güç nasıl örgütlenir ve toplumsal hayatta nasıl görünür hale gelir? Bir banyo ürününün üzerinde gördüğümüz SEREL logosu, gündelik hayatın sıradan bir parçası…

Savaş İşareti Nedir? Bir Sembolü Anlamaktan Daha Fazlası Bu yazıda Aktansms ekibiyle birlikte Savaş işareti nedir konusunu adım adım keşfedeceğiz. Öğrenmek bazen bir bilgiyi ezberlemekten çok daha fazlasıdır. Bir kelimenin, bir sembolün, bir el hareketinin ya da tarihsel bir işaretin arkasındaki anlamı keşfettiğimizde yalnızca yeni bir bilgi edinmeyiz; dünyaya bakış biçimimizi de biraz değiştiririz. Dün sıradan görünen bir işaret, bugün tarihsel bir olayın, toplumsal bir mücadelenin veya ortak bir hafızanın taşıyıcısı hâline gelebilir. “Savaş işareti nedir?” sorusu da bu açıdan oldukça ilginçtir. Çünkü savaş işareti denildiğinde tek ve evrensel bir sembolden söz etmek mümkün değildir. Farklı toplumlar ve dönemler; bayraklar,…

Giriş — Kaynak Kıtlığı, Seçimler ve “Ruh”e Ekonomik Bir Duyarlılıkla Bakış Hayatın bir yanında maddî ihtiyaçlarımız, bütçemiz, kaynaklarımız var; öte yanda ise — çoğu zaman görünmez ama varlığı derin — ruhsal ihtiyaçlarımız, manevi arayışlarımız… Eğer bu dünyayı, sınırlı kaynaklarla dengelenmesi gereken bir sistem olarak görüyorsak; ruhun tasavvuftaki yerini, bu ekonomik denklem içinde yeniden düşünmek gerekli. Çünkü hem birey hem toplum olarak yaptığımız seçimler — hangi alanlara zaman, enerji, dikkat ayırdığımız; hangi “yatırımları” ruhsal yönümüze yaptığımız — maddî devamlılık kadar manevi sürdürülebilirlik açısından da belirleyici. Bu yazıda, Tasavvuf geleneğinde öne çıkan Rûh kavramını, bir “ekonomik metafor” çerçevesinden, mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal…